De Bilt, donderdagmiddag 20 april…kwart voor twee.

Na flink gerommel aan de deuren van de stal, want ja, de vlaggen van de Vrienden van het PLatteland moesten nog even netjes worden opgehangen, was de spanning om te snijden. Snuivende en loeiende koeien: Iedereen had duidelijk in de gaten dat er echt iets ging gebeuren!

Met heuse wedstrijddekjes om de gespierde ruggen van Golda, Berthe, Ebeltje, Masha en Michelle was er echt sprake van een serieus spektakel.
De hulptroepen werden klaargezet, Yvon Jaspers gilde samen met een enthousiaste schoolklas een echte WEDSTRIJDYELL en toen moest ze wegspringen want de dames waren niet meer te stuiten!

In galop kwamen de eerste koeien aansjezen. De grond trilde en ik kreeg kippenvel. Dit was het moment waar we vanaf het begin van dit koeforum naartoe hebben geleefd: De dames gingen gras en lente happen. De toeschouwers die langs de hekken stonden opgesteld juichten gewoon. Het was echt een prachtig gezicht!

Het eerste wedstrijddekje dat zich liet zien was eigendom van Mascha. En daarmee veroverde zij de titel: EERSTE KOE IN DE WEI 2006!

Iedereen op dit forum bedankt voor alle leuke, spontane, grappige en vooral positieve reacties! We blijven doorgaan, want koeien horen bij het landschap en dat is ook de reden dat het dier ons raakt.
Binnenkort een verslag uit mijn eigen stal en blijf vooral mailen!

Veel groeten en kijk vanaf 25 april op www.vriendenvanhetplatteland.nl zodat u/jij mee kunt genieten van de sfeer door middel van mooie foto’s en een uitgebreid verslag.

Dag!
Martine

Welke koe is het eerst uit de stal en in de wei?

Vijf koeien staan te trappelen om weer de wei in te gaan. Zij doen mee aan de wedstrijd ‘Welke koe komt er het eerst de stal uit?’. De wedstrijd is op donderdag 20 april. Dan trekt boer Henk Wismeijer in De Bilt voor het eerst dit jaar de staldeuren open tijdens een feestelijke bijeenkomst bij de opening van het weideseizoen.

Welke koe wordt het? Berthe, Ebeltje, Marsha, Michelle of toch Golda?
Waarom lopen er minder koeien in de wei?

Berthe, ruim 4 jaar Een van de grootste koeien uit de koppel. Er is niet echt rangorde in de stal, maar deze dame heeft haar positie wel verworven. Ze is makkelijk, maar wat dominant. Er zijn lievere koeien in de stal te vinden, Berthe laat zich niet aan de kant duwen. Ze loopt ook niet weg voor mensen, is duidelijk een dapper dier.

Ebeltje, bijna 4 jaar Gedraagt zich schichtig tegenover mensen. Is niet aanhankelijk. Sjeest het liefst rondjes door de stal. Begint te rennen als de boer binnenkomt, opgewonden standje. Pittig en zeer nieuwsgierig van aard. Kiest niet voor pole position, maar kan de koppel halverwege zomaar voorbij stormen recht op haar doel af.

Michelle, bijna 3xc2xbd jaar Deze koe is een heel mak en gemakkelijk, ze is een echt kuddedier. Is gek op eten en doet dat veel en regelmatig. Op haar eigen tijd, je hoeft de dame niet te haasten want daar houdt ze niet van. Kan als enige van alle koeien relaxt blijven liggen terwijl de rest naar buiten rent of is juist als eerste in de benen.

Marsha, 3 jaar Vrij rustige bonte koe. Geeft goed melk. Is heel vriendelijk en makkelijk, maar vooral nieuwsgierig van aard. Komt altijd even kijken als er iets nieuws gebeurt in de stal. Is behoorlijk aanhankelijk.

Golda, bijna 3 jaar Rode vacht, toont haar eigenwijzigheid. Is actief in de stal, onderzoekt de hele stal. Laat zich niets wijsmaken, boer denkt dat dit komt door haar rode vacht. Golda kan omschreven worden als klein draakje. Ondanks haar gebruiksaanwijzing is ze een hele goede melkkoe. De boer is dol op haar.[

Koeien in de wei is een hot item. Waarom? Zult u misschien denken. Ik zie ze nog regelmatig in de wei liggen als ik door een prachtig landschap fiets. Maar denk nog eens goed na…Hoelang is dat precies geleden? Denkt u misschien dat u de koeien onlangs nog buiten zag? Als we naar de cijfers kijken van de afgelopen jaren is het even schrikken. Steeds meer agrarixc3xabrs besluiten hun koeien niet meer naar buiten te laten. Zo’n 40 % houdt vol en wil wel dat de dieren buiten rondlopen in de periode dat het kan.

Wij zitten zelf ook met zo’n probleem. Bij ons op de boerderij gaan de dieren altijd naar buiten. Maar met de komst van een tweede melkrobot wordt het toch een stukje lastiger. We hebben nu twee groepen koeien die niet allebei via dezelfde weg naar buiten kunnen. Groep 2, zullen we maar even zeggen, moet een ingewikkeld traject afleggen door de stal voordat ze naar de wei kunnen sjezen. Dat is lastig. Voor de koe en voor mijn man en schoonvader. Want zij willen ook dat de dieren de Flevolandse weilanden bevolken, maar ze willen ook dat de dieren gemolken worden op tijd. En dat er niet teveel onrust is in de stal. Die dingen waar wij nu tegenaan lopen, geven andere ondernemers ook op als bezwaar tegen het weiden. Een grote koppel koeien dat er te lang over doet om naar buiten/binnen te komen. Een melkrobot die de koeien meer dan twee keer per dag melkt. Een weiland dat ver uit de buurt van de stal ligt. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Toch is het niet zonder meer afgelopen en uit met de dieren buiten. Vorig jaar in december startte een themagroep Koe&Wij. Met als doel: hoe zorgen we dat de obstakels worden getackeld die ervoor zorgen dat er steeds meer dieren binnen blijven? Een interessant vraagstuk. Waar heel veel slimme, betrokken mensen zich over buigen. Maar als ik zie hoeveel hoofdbrekens dat beweiden voor groep 2 van onze koeien ons al heeft gekost…Dan vraag ik me af hoelang we moeten denken voor de rest van de koeien van Nederland. Misschien heeft u een idee???

PS Wij hebben een stal gevonden ergens in Nederland waar de agrarixc3xabr zijn koeien ieder jaar buiten laat lopen. Voor hem is daar geen discussie over mogelijk. Om u een kijkje in de stal te gunnen, hebben wij een wedstrijd bedacht. Welke koe van boer Henk zal als eerste de stal op 20 april verlaten? Probeert u dat maar eens te raden! (en win leuke plattelandsprijzen)

Als boeren wordt gevraagd waarom ze de koeien niet naar buiten doen, zie je in veel vakbladen het woord melkrobot als obstakel voor het beweiden tevoorschijn komen. Een melkrobot zorgt ervoor dat koeien binnen blijven. Want een koe wordt dan niet meer 2 x per dag gemolken, zoals het in de melkstal zou gaan, maar wordt zo vaak gemolken als zij wil en melk bij zich heeft. Met andere woorden: als het dier voelt dat het uier vol zit, kan ze haar melk kwijt in de robot. Als boeren hun dieren beweiden, zou het ritme van het robot melken weer helemaal in de war raken. Tenzij….Bij ons in de stal staan 2 robots. En de deuren van de stal staan de hele dag open. Dat betekent dat de dames voor dag en dauw naar buiten gaan en zo nu en dan weer om het hoekje komen kijken om de melk af te leveren. Maar dat betekent wel dat je een weiland achter het huis moet hebben. Als ze eerst een kleine kilometer sjokkend naar een wei worden gebracht, is het ondoenlijk dat vier keer per dag te doen. En het is niet te regelen, omdat elke koe een ander ritme heeft! Maar ja, zou een robot dan de enige reden zijn om de koeien binnen te laten of is het makkelijk je achter dat argument te verschuilen? Ik ben benieuwd hoe hier de meningen over verdeeld zijn!

Martine

Op dit koeforum komen heel wat argumenten voorbij vliegen waarom koeien wel of niet naar buiten moeten. De een wil dit, de ander denkt dat, de koe doet zus en de overheid zo. Laten we de komende tijd eens een aantal aspecten van het beweiden onder de loep nemen.

Een van de meningen van een melkveehouder: ,,De koeien kunnen niet naar buiten omdat ik het land niet achter het bedrijf heb. En het land dat ik beschikbaar heb, wil ik niet laten vertrappen of kaalvreten door de koeien.”

Dit is natuurlijk een rexc3xabel probleem dat voor veel melkveehouders geldt. Als je de deur van de stal opengooit en de dieren naar buiten wilt laten, moet er wel een makkelijke looproute richting de wei zijn. Als je niet zoals wij in Flevoland aansluitende stukken land hebt voor je dieren, wordt het een hele wandeling voordat de dieren het punt bereiken waar zij de staart omhoog kunnen gooien en gaan grazen. Maar…is die investering van tijd en de dieren aansturen richting het land dat bestemd is voor de weidegang dan niet de moeite waard?

Een ander probleem is dat de koeien het land vertrappen als de grond nat is en dus niet geschikt voor de zware koeienpoten. Of zoals een melkveehouder zegt: ,,Denk je dat het lekker is voor de beesten ze naar buiten te doen in een drassig weiland waar ze tot hun kin in de modder staan kou te lijden?” Bij ons in Flevoland is nog een ander probleem: De weilanden zijn kaal en hebben geen enkele schaduwrijke plek om te schuilen voor hete zon. Dus als de omstandigheden van de wei niet ideaal zijn, moet je er dan nog wel op staan (als burger) dat de dieren naar buiten moeten? Ik ben heel benieuwd naar uw reacties.

Martine

Martine Kruider, freelance journalist en boerin. Staat met 1 been stevig in de wereld van de burger, met de andere voorzichtig in de wereld van het platteland. Werkt in Hilversum, voor RTV Flevoland, VIVA, Nationale Kinderkrant en krijgt regelmatig groepen kinderen en volwassenen op bezoek op het moderne melkveebedrijf van haar man in Flevoland. Geeft dan enthousiast uitleg over het leven op de boerderij.

Gaat via Koeforum een discussie op gang brengen over koeien in de wei. Had voordat ze boerin werd alle wijsheid in pacht: Koeien moeten naar buiten! Nu ze drie jaar op het bedrijf woont, weet ze niet welke kant van de zaak haar het meest overtuigen zal. Koeien in de wei ten koste van alles? Koeien in de wei omdat ze het zelf leuk vinden? Koeien in de wei omdat….
Een column uit de praktijk, reacties graag in groten getale!

1999
Het is onrustig in de stal. Vandaag gaan de deuren van de stal richting het weiland weer open. Ik ben op bezoek bij mijn schoonouders, het is de eerste keer dat ik kennis maak met het moment dat de koeien weer naar buiten gaan.

Na een lange winter lonkt het voorjaar en de koeien zijn er helemaal klaar voor. Ik ben ingeroepen als hulptroep. Krijg een taak in het weiland. Ik moet op de hoek achter het draad gaan staan en Sjoe, Shoe, of zoiets roepen als de dames het weiland komen ingedenderd. Want als ik die kreten niet uitsla, kunnen ze met het hele koppel door alle draden heen breken. En dat betekent dat het aangrenzende land van de buurman verpletterd wordt. Geen goed idee, vandaar die hulptroepen.

Daar sta ik. Beetje rillerig. Koeien zijn heel groot en mijn schoonouders hebben er heel veel! ,,Deuren open?” Roept mijn schoonvader Piet. ,,Ja, ok!” roepen we in koor. Want ook mijn zwager, manlief, schoonmoeder en schoonzus zijn voor deze gelegenheid opgetrommeld. Eerst zie ik niks, hoor alleen wat nerveus geloei. Dan begint het gras onder mijn voeten te trillen. Als een stel dolle kinderen komt het hele koppel koeien de wei ingestuiterd. De zwart witte machtige dieren vullen mijn hele gezichtsveld en sjezen met zestig kilometer per uur de wei in. Eerst nog wat aarzelend, maar dan gaan ze echt los. Staarten in de lucht, blik op oneindig, actie in dat weiland! Ik Sjoe, sjoe heel wat af en zowaar, het lukt me om de dieren op veilige afstand van de draad te houden. In de verte zie ik mijn schoonmoeder wat zwaaien met de armen, daar is ook alles onder controle.

Na een half uur geschud, geren, gesnuif en gezwiep van de staarten, gaan de eerste dames voorzichtig aan een beetje gras eten. Hier en daar worden wat vriendschappelijke beuken uitgedeeld. De groepjes worden gevormd. De zon gaat langzaam onder. Ik sta in mijn eentje te genieten van dit tafereel. En ik weet het zeker: De koe moet gewoon naar buiten.

2005
Ik woon nu drie jaar op de boerderij. Het verlangen om de deuren open te doen blijft. Maar wat komt er veel kijken bij het beweiden van koeien. Het romantische idee van een liggende koe in de ondergaande zon zit nog op mijn netvlies. Maar de werkelijkheid ligt toch wel een stukje anders. De koe kan niet altijd naar buiten…Ik sta tussen twee vuren in. Bij ons thuis gaan de dieren naar buiten, maar bij veel boeren die we kennen blijven de dieren het hele jaar binnen. En als ik de argumenten hoor, begrijp ik het ook. Dus wat is nou het beste?

REACTIES GRAAG!!!!

[fotografie: Leendert Jansen]

Door economische redenen worden koeien het hele jaar door op stal gehouden, waardoor een vertrouwd landschapsbeeld dreigt te verdwijnen. De weidegang van koeien staat de laatste tijd dan ook sterk in de belangstelling. Allerlei aspecten komen aan de orde: het landschapsaanzicht, het welzijn van de dieren, de milieubelasting en de kwaliteit van de melk.

De keuze voor ‘vaak naar buiten of altijd op stal’ ligt niet zo eenvoudig voor een melkveehouder. Als je een boer diep in zijn hart kijkt, wil hij ook het liefst zijn koeien lekker buiten laten lopen. Maar heeft hij wel voldoende land beschikbaar met voldoende gras, is er genoeg menskracht om de koeien elke dag uit de wei te halen om ze aan de melkmachine te leggen? En komt hij niet in de problemen door een te hoge mestproductie? De koe al dan niet in de wei is een financixc3xable kwestie met daarnaast technische en organisatorisch aspecten.

Enkele zuivelcoxc3xb6peraties betalen veehouders een premie als zij hun koeien in de wei laten lopen. En uit een enquxc3xaate blijkt dat burgers bereid zijn via de belasting of een hogere melkprijs mee te betalen aan ‘koeien in de wei’ Of ze dat in de praktijk werkelijk zullen doen, is altijd de vraag. Inmiddels heeft minister Veerman vier projecten gestart om de knelpunten rond weidegang weg te
nemen. Een onderwerp dat de gemoederen bezig houdt. Daarom belichten we de verschillende aspecten van ‘koe in de wei’ de komende tijd op onze website www.vriendenvanhetplatteland.nl.

Ook horen we graag wat er volgens u voor nodig is om de koe in de wei te houden.

‘Over de keuzes in een modern melkveebedrijf; lees het volledige artikel uit Platteland winter 2005.